تاریخچه ورزش بوکس : به قدمت رم، به تازگی المپیک

0

بوکس دربازی‌های المپیک باستان تقریباً مانند ورزش مشت‌زنی امروز بوده است و به طوری که از شواهد و مدارک پیداست، مشت‌زنی امروزی چیز تازه‌ای نسبت به مشت‌زنی آن روزگاران ندارد. تنها وقتی‌که قهرمانان امپراتوری رم به این بازی روی آوردند، دست‌های خود را با آستینی شبیه به دستکش که روی آن سیم‌های محکم فولادین کوفته بودند مجهز می‌کردند و نیز یک نوع دستکش مخصوص دیگر که از چرم‌های بسیار سخت و محکم‌تر از سنگ و فولاد برای این کار تهیه‌کرده بودند، به دست کرده و به مسابقه می‌پرداختند.

به کار بردن این دستکش‌های عجیب که به‌راستی اسلحه‌ای کشنده بود باعث می‌شد در هر مسابقه‌ یکی از دو طرف کشته یا سخت مجروح شود. درنتیجه مسابقه‌های مشت‌زنی به سبک رومی‌ها منسوخ شد. اما مشت‌زنان المپیادهای باستان، دستکش چرمی به دست می‌کردند و برای از بین نرفتن آن با واکسی از چربی حیوانات آن را واکس می‌زدند.

کیسه‌بوکس و توپ گلابی هم چیز جدیدی نیستند. در قرن‌های پیش از میلاد، مشت‌زنان در سالن‌های سرپوشیده تمرین می‌کردند و از کیسه‌بوکس‌های چرمی که آن‌ها را از دانه‌های نباتی و شن انباشته ساخته بودند برای تقویت مشت‌های خود استفاده می‌بردند. امروزه بوکسورها هنگام تمرین و مسابقه برای مصون ماندن سر از ضرب‌دیدگی و محافظت از غضروف گوش‌ها از شکستگی از کلاه محافظ استفاده می‌کنند. این محافظ‌ها در دوران المپیک باستان نیز وجود داشته و به آن «آمسفرتاید» می‌گفتند. در آن زمان حتی از محافظ دندان‌ها هم استفاده می‌کردند و فرق آن با محافظ دندان امروزی تنها در جنس آن بوده، بدین‌صورت که از جنس چرم ساخته می‌شده است.

والپیپر کیسه بوکس
بااین‌وجود چند تفاوت اساسی میان بوکس آن دوران و بوکس امروزی دیده می‌شود. در آن زمان مسابقات مشت‌زنی بدون رعایت وزن انجام می‌گرفت، مقرراتی برای مسابقه و استراحت مشت‌زنان وجود نداشت و مسابقه آن‌قدر ادامه می‌یافت تا یکی از طرفین ناک اوت شود یا تسلیم شود.

البته درصورتی‌که هر دو بوکسور نمی‌توانستند به مبارزه ادامه دهند مسابقه پایان می‌یافت. البته یونانی‌ها مقررات غیرعادلانه‌ای هم داشتند، به‌عنوان‌مثال، اگر پس از ساعت‌ها مبارزه هر دو بوکسور از فزونی خستگی قادر به ادامه مسابقه نبودند، برای تعیین برنده به هر یک از آن دو یک شانس داده می‌شد تا یک ضربه بدون دفاع به حریف وارد آورد و برای این کار قرعه می‌کشیدند و تردیدی نبود مشت‌زنی که قرعه به نامش می‌افتاد با همان نخستین ضربه، حریفش نقش زمین می‌شد و مجالی برای جبران نداشت.

اگرچه مشت‌زنی یک ورزش مهم به شمار می‌آمد ولی در نخستین دوره بازی‌های المپیک باستان در سال ۷۷۶ قبل از میلاد جزو رشته‌های این بازی‌ها نبود و در بیست و سومین دوره المپیک باستان جزو رشته‌های رسمی در‌آمد. تاریخ بازی‌های مزبور ۶۸۸ قبل از میلاد بود و یک یونانی به نام «اونوماسیتوس» اولین تاج قهرمانی را بر سر نهاد و چندی بعد مقررات رسمی مشت‌زنی المپیک را نوشت.

المپیادهای باستان (۷۷۶ پیش از میلاد تا ۳۹۳ بعد از میلاد) به پیشرفت فن‌های این ورزش بیش از هر عامل دیگری کمک کرد. در سال ۱۲۰۱ کشیش جوانی به نام برناردین که از طرز مشت‌زنی وحشیانه، سخت ناراحت بود و گاه می‌دید که مردم با چاقو با یکدیگر دوئل می‌کنند، طرز حمله و دفاع را در ورزش مشت‌زنی به مردم آموخت و حتی تا زمانی که حیات داشت خود به‌عنوان معلم و مربی و داور مسابقه حاضر می‌شد.

در قرن هجدهم ورزش مشت‌زنی در انگلستان کاملاً رواج یافته بود و جیمزنیگ پدر مشت‌زنی انگلستان ورزش مشت‌زنی را از کشتی که مهروموم‌ها با آن توأم بود جدا ساخت و در سال ۱۷۱۹ یک مدرسه مشت‌زنی در تاتنهام بنا نهاد. جیمزنیگ عده زیادی را در این مدرسه تعلیم داد و خود تا ۳۴ سالگی در مسابقه‌ مشت‌زنی شرکت می‌جست. تا سال ۱۷۴۳ در مسابقه‌های مشت‌زنی استراحت در حین مسابقه وجود نداشت اما فردی به نام «بروتن» قانونی برای مسابقه‌های مشت‌زنی در هفت ماده برای نخستین بار تدوین کرد که در مفاد آن از استراحت میان راندها و داشتن سه داور برای قضاوت مسابقه یادشده است. آخرین مسابقه مشت‌زنی بدون دستکش در سال ۱۸۸۹ میان سولیوان و گیل‌وین انجام یافت.

استفاده از دستکش مشت‌زنی در زمان بروتن رنگ واقعیت به خود گرفت ولی استعمال دستکش از سال ۱۸۱۸ مرسوم گردید و در سال ۱۸۵۶ تغییر یافت و به‌صورت امروزی درآمد. البته از سال ۱۸۷۲ در مسابقات مشت‌زنی لندن دستکش‌ها به شکلی درآمد که دقیقاً مانند امروزه بود و وقت راندهای مسابقه سه‌دقیقه‌ای و قوانین مشت‌زنی مرسوم به «گوئین زبری» که شامل ۱۲ ماده بود در آن دقیقاً اجرا می‌شد.

در المپیک ۱۸۹۶ یعنی نخستین المپیک نوین، مسابقه بوکس انجام پذیرفت ولی چون تنها انگلیس و آمریکا شرکت داشتند در برنامه بازی‌های ۱۹۰۰ قرار نگرفت تا چهار سال بعد دوباره به برنامه بازی‌ها بازگشت و در سال ۱۹۰۸ لندن این مسابقات در پنج وزن برگزار شد.

و نگاهی دیگر به تاریخچه بوکس:

مسابقه ورزش بوکس به‌طور رسمی در شش‌صد و هفتادوهفت سال قبل از مسیح در بیست و سومین بازی المپیک در این‌که اولین نبرد این ورزش است شروع‌شده و «ابراستوس» اهل سمیرنا در این مسابقه فاتح و قهرمان شناخته شد.

اینکه قدیمی‌ترین نبرد بوکس به چه نوع صورت گرفت و چگونه با یکدیگر می‌جنگیدند معلوم نیست. چنانکه در تواریخ روم ذکرشده است که طرفین مشت‌های خود را به چرم‌های خامی محکم بسته و سعی می‌کردند که با ضربات محکمی از این مشت‌های سخت و سنگین حریف را از پای درآورند. البته این مسابقات بدون رعایت وزن بدن انجام می‌شد.

ملائکوماس که پدرش نیز چهل‌وپنج سال بعد از مسیح فاتح بوکس و قهرمان المپیک گردیده بود عموم رقیب‌های خود را تنها با فن (نه بازور و قدرت) مغلوب می‌ساخت. مسابقه‌هایی که بدین‌صورت وقوع می‌یافت بدون انقطاع بود و دائماّ در میدان‌های مسابقه یک ورزشکار با قهرمانان آماده به نبرد بوده و هرکس که از بین تماشاچیان داوطلب مسابقه بود دست خود را بلند می‌کرد.

ملائکوماس قهرمان رومی که در اکثر نبردها ورزشی به این نوع فاتح می‌گردید بالاخره در یک مسابقه که حریف او کشته شد اشتهاری بسزا یافت. در این مسابقه‌ها قهرمانان دوره امپراتوری روم دست‌های خود را با آلتی شبیه به دستکش که روی آن میخ‌های محکم فولادی کوفته شده بود مجهز می‌کردند و نیز یک نوع دستکش مخصوص دیگر که از چرم‌های سخت و محکم در دست می‌گرفتند و مسابقه را شروع می‌کردند.

با استفاده این دستکش‌ها در هر مسابقه یکی از دو طرف حتماً سخت مجروح یا مقتول می‌شد سبب شد که مسابقه‌های بوکس بدین شکل ترک شود. درواقع بازی بوکس با از بین رفتن مسابقه‌های المپیک توأم گردیده و در سال ۴۰۰ بعد از میلاد قهرمانان ورزش‌های مختلف بوکس را به‌کلی فراموش کردند. در همان عصر یا چند قرن بعد ورزش کشتی‌گیری که مخاطرات آن کمتر ازاین‌گونه بوکس‌ها نبود متداول شد و از ورزش‌های عمومی گردید.

مقارن با آغاز قرن هجدهم مجدداً بازی بوکس و کشتی‌گیری که هر دو از بین رفته بودند شروع شد به طوری که حکایت می‌شود یک نفر کشیش ایتالیایی که نامش «سن برنادن» بود به جوانان عصر خود فن بوکس را می‌آموخت و منظورش از این عمل این بود که دوئل (مبارزه با شمشیر) را که پیوسته به مرگ یکی از دو حریف پایان می‌یافت منسوخ نماید و به‌جای آن نبرد با مشت که خطر آن کمتر است متداول کند. سن برنادن رواج این فن را یک نوع احسان و نیکوکاری می‌دانست ازاین‌رو او را پدر بوکس نامیده‌اند.

در لندن هم یکی از استادان شمشیربازی به نام جمس فیک مدرسه ورزش بزرگی دایر کرد که گذشته از تعلیم شمشیربازی و نیزه پرانی و غیره فنون بوکس را نیز به شاگردان خود می‌آموخت.

جمس فیک برای مشت‌زنی قواعد و قوانین مخصوصی وضع نکرد بلکه مثل امروز محوطه‌ای که اطراف آن با طناب محصور است ایجاد کرد و به شاگردان خود چنین اجازه داد که در حین بوکس حق‌دارند یکدیگر را گرفته و به شکل کشتی به زمین زنند در این کشتی‌گیری هر کس که بر زمین نمی‌خورد فاتح محسوب می‌شد. برای این‌چنین مسابقه‌ها چنانکه ذکر شد قواعد خاصی وضع نشده بود از این لحاظ بسیار خطرناک می‌شد و داوطلبان بوکس پس از محاربه مشت و گلاویز شدن با یکدیگر گاهی هر دو به زمین می‌خوردند و درنتیجه تعیین و معرفی فاتح بسیار مشکل می‌شد.

پس از ایجاد بوکس به این صورت یکی از استادان ورزشکار انگلیسی موسوم به چک بروکتون در سال ۱۷۴۹ در مسابقه‌ای که داور قوانین و دستورات مخصوص وضع کرد وسعت میزان مسابقه و عده اشخاصی که حق ورود به محوطه میدان بازی را داشتند معلوم کرد. ولی هنوز این بازی به‌طور رسمی مؤول نشده بود و در هر جا که مشت‌زن‌ها مسابقه می‌دادند پلیس آن‌ها را متفرق می‌ساخت.

در قرن هجدهم بااینکه انواع ورزش‌ها در انگلستان به حد اعلاء ترقی خود رسید و قهرمانان بسیاری دیده می‌شد به این دلیل هیچ اهمیتی به این ورزش نمی‌دادند و آن را ورزشی خطرناک می‌دانستند زیرا تصور می‌شد که یکی از داوطلبان حتماً بایستی کشته یا سخت مجروح گردد.

جون جاکسون که از استادان بوکس قرن هجدهم بود تدریجاً بوکس را رسمی کرد و چون خود استاد بی‌نظیری بود در هر مسابقه مبالغ هنگفتی عاید او گردید زیرا از همان موقع جوایز سنگینی برای قهرمانان این فن معین‌شده بود. این شخص اولین مشت‌زن و قهرمان عصر خود بود و توانسته بود این ورزش را در دنیا رواج دهد.

در سال ۱۸۳۵ جمس پورله ورزشکار انگلیسی این ورزش را به آمریکا برد. ولی پیشرفت آن به‌قدری سریع بود و به‌اندازه‌ای آمریکائی‌ها به این ورزش راغب بودند که در سال ۱۸۶۰ یعنی ۲۵ سال پس از ورود این ورزش در آمریکا جون سن هیس آمریکایی توانست در سرزمین انگلستان که این بازی وضع‌شده و قرن‌ها قهرمانان دنیا از آن مملکت بوده‌اند فاتح گردد و در تمام دنیا بی‌رقیب باشد.

باآنکه جک بروگتون مدت هه بود که دست‌کش مخصوص بوکس را اختراع کرده بود ولی بیش از یکی دو مورد آن را به کار نبرده بودند و در اکثر مسابقه‌ها با مشت گره شده و بدون دست‌کش با یکدیگر می‌جنگیدند از همین جهت مدت مسابقه و دوره آن خیلی طول می‌کشید طویل‌ترین دورهای بوکس که در سال ۱۸۲۴ در ۲۳ ژوئیه بین قهرمانان آمریکائی میکه مادن و بیل هایس انگلیسی در انبرگ انگلستان انجام شد. این مبارزه جمعاً شش ساعت و سه دقیقه به طول انجامید.

ورزش بوکس با وضعیت کنونی از سال ۱۸۹۰ یعنی پس‌ازآنکه مارکیز کوئینزبری قواعد جدیدتری وضع کرد و استعمال دست‌کش بوکس را رسمی کرد شروع شد. او مدت هر دوره بوکس را سه دقیقه و فواصل بین دورها را یک دقیقه معین کرد و چون این دستور می‌توانست نتیجه نیکویی برای ورزیدن و رفع خستگی بشود از طرف عموم ورزشکاران دنیا قبول شد و طریقه‌ای که کینز معین کرده بود متداول و مرسوم گردید.

برای اولین دفعه مسابقه با وضع جدید در سال ۱۸۹۲ در هفتم سپتامبر در ارولئون بین جون سولیوان آخرین قهرمان مشت‌زن بدون دست‌کش که قهرمان تمام آمریکا بود و جوانی بیست‌وشش‌ساله موسوم به جمس میکوربت که او نیز آمریکائی و از رقیب خود دو سال کوچک‌تر بود انجام و پس از ۲۱ دوره (راند) مبارزه قهرمان قدیم دنیا که بدون دستکش عنوان و مقام عجیبی پیداکرده بود مغلوب قهرمانی شد که با دستکش بوکس را آموخته بود.

Wallpaper-Boxing-Thrilla-in-Manila-Muhammad-Ali-Joe-Frazier-boxing-gloves-boxer-photo

وزن دستکش

وزن دستکش تا متوسط وزن ۸ انس ؛ متوسط ۱۰ انس و برای سنگین‌وزن ۱۲ انس کمتر نباشد.

محل بوکس

محل مسابقه بوکس رینگ نام دارد و از چهار طرف توسط ۴ طناب بافاصله ۳۰ ، ۶۰ ، ۹۰ و ۱۲۰ سانتیمتر از زمین پوشیده شده است. قطر طناب‌ها یک اینچ و روی آن توسط پارچه نرمی یا لاستیک پوشانده می‌شود. اندازه استاندارد رینگ بوکس آن از داخل طناب‌ها ۶.۱۰ × ۶.۱۰ متر مساوی با ۲۰ ×۲۰ فوت و از خارج ۸ × ۸ متر مساوی با ۲۶ × ۲۶ فوت است.

کف محوطه بوکس بایستی با تشک پوشانیده و روی تشک را نیز با برزنت محکم شده و توسط طناب به کف محوطه بسته شود.

اوزان مسابقه

مسابقات بوکس غیرحرفه‌ای دریازده گروه وزنی و مسابقات بوکس حرف‌های در پانزده وزن برگزار می‌شود.

نکاتی در مورد امتیازات مسابقه

۱- تعداد ضربات – ضرباتی که مطابق قانون و بدون دفاع به هدف اصابت نماید ۲- . ۳- حمله و روش صحیح بوکس لازم است کاملاً موردنظر باشد. ۴- ضربات خطا و غیر فنی حساب نمی‌شود ۵- در موقع که داور وسط خطا را دیده و تذکر می‌دهد درصورتی‌که از سه بار بیشتر تکرار شود امتیاز کسر شود توسط داورها ضربات صحیح بایستی با مشت بسته و با سطح جلو چهار انگشت و یا چهاربند دست‌زده شود. محل صحیح ضربات جلوی صورت و طرفین آن , جلوی بدن بالاتر از کمربند و طرفین ضربه زده شود , روی ساعد و بازو و دستکش امتیاز نخواهد داشت. نسبت به اتفاقات آنی تصمیم داور وسط قطعی است و در غیر این صورت کمیته مسابقات تصمیم لازم را می‌گیرد.

والپیپر بوکس (4)

تاریخچه بوکس در ایران

معروف است که هوارد باسکرویل از آمریکا که به مدیریت کالج آمریکائی در رضائیه منصوب‌شده بود، نخستین کسی است که ورزش بوکس را به ایران آورد. او بعدها با مشروطه‌خواهان ایران همراه شد و در جریان جنگی کشته شد.

سال‌هایی که صنعت سینمای ایران ترقی کرد جوانان روی پرده سینما این ورزش را دیده و با خود تمرین می‌کردند چندنفری هم که در آن سال‌ها به خارج برای تحصیل رفته بودند به این ورزش آشنا شدند. در سال‌های ۱۳۱۴ یک نفر مهندس چکسلواکی موسوم به فایت که مأمور ایران در کمپانی اشکودا در تهران شده بود وارد ایران شد. فایت یکی از قهرمانان معروف سنگین‌وزن اروپا بود و چندین سال قهرمان اروپا بود و یک‌بار هم ماکس شملینگ آلمانی را مغلوب کرده بود. چند نفر از علاقه‌مندان در آن دوران نزد ایشان مشغول به تمرین شدند که آقایان ناطقی (محصل مدرسه نظام) و استوار زنگنه پور ازجمله این افراد بودند.

در همین سال‌ها در بعضی از شهرهای ایران جوانان به این ورزش آشنا شدند برای مثال در مشهد منوچهر مهران و حسین بنایی و چند نفر دیگر نزد یک نفر آلمانی مهندس برق به تمرین این فن مشغول بودند.

بوکس در ایران پس از فعالیتی ۳۴ ساله با پیروزی انقلاب دچار وقفه شد این رشته پس از ده سال بار دیگر راه‌اندازی شد و به دلیل ابهامات ایجادشده و عدم تفاوتی که در جامعه بین بوکس حرف‌های و غیرحرفه‌ای وجود داشت این رشته جایگاه گذشته خود را به دست نیاورد و در این میان مسائل شرعی و برخی اظهارات در این زمینه بر ابهامات افزود و ذهنیت‌های منفی نسبت به بوکس ایجاد کرد.

ماکس اشملنیگ اسطوره بوکس آلمان چند سال پیش در۹۹سالگی درگذشت. وی ازجمله قهرمانان موردعلاقه آدولف هیتلر بود البته این به معنای تائیدهیتلرازسوی اشملینگ نبود.

به نظر شما این ورزش چرا در ایران قدرت لازم را ندارد و نمی تواند همچون کشتی برای کشور افتخار آفرین باشد؟

منبع

قرار دادن پاسخ